fbpx

Neurobiologia afektywna


Wprowadzenie

Neurobiologia afektywna to teoria zaproponowana przez Jaaka Pankseppa, stanowi ważny wkład w nasze zrozumienie natury emocji i afektów. Panksepp był wybitnym badaczem i teoretykiem. Poświęcił swoje życie badaniom nad mózgiem i zachowaniem zwierząt. Jego prace przyczyniły się do rozwinięcia neurobiologii afektywnej, która opisuje neurologiczne podstawy zachowań zwierząt. W tym artykule przyjrzymy się badaniom Jaaka Pankseppa, kluczowym odkryciom w neurobiologii afektywnej oraz kontrowersjom, jakie towarzyszą jego wynikom.

Jaak Panksepp - badacz i teoretyk neurobiologii afektywnej

Jaak Panksepp urodził się w 1943 roku w Estonii i studiował psychologię oraz biologię. Jego prace miały ogromny wpływ na nasze rozumienie afektów i emocji u zwierząt. Panksepp stworzył teorię neurobiologii afektywnej, która zakłada, że istnieje kilka podstawowych systemów afektywnych, które są obecne zarówno u ludzi, jak i u zwierząt.

Badania Jaaka Pankseppa

Panksepp przeprowadzał liczne eksperymenty na zwierzętach, takich jak szczury i psy. Jego badania miały na celu identyfikację reakcji emocjonalnych i neurologicznych związanych z różnymi rodzajami afektów. Dzięki wykorzystaniu technik takich jak elektroencefalografia i neuroobrazowanie, Panksepp był w stanie obserwować aktywność mózgu i zmiany biochemiczne związane z doświadczaniem emocji.

Siedem pierwotnych emocji według Pankseppa

W ramach swoich badań, Panksepp zidentyfikował siedem pierwotnych emocji, które są obecne zarówno u ludzi, jak i u zwierząt. Oto opis każdej z tych emocji:

  1. Rozkosz (Seeking): Jest to emocja związana z motywacją, poszukiwaniem nagrody i eksploracją otoczenia. System rozkoszy odpowiada za uczucie przyjemności i dążenie do osiągnięcia celów.
  2. Lęk (Fear): Emocja lęku jest związana z reakcją obronną na potencjalne zagrożenie. Jest to naturalna reakcja na sytuacje, które mogą być niebezpieczne dla jednostki.
  3. Złość (Anger): Emocja złości jest związana z reakcją na frustrację, naruszenie granic lub niesprawiedliwość. Może to prowadzić do agresywnego zachowania w celu obrony lub naprawy sytuacji.
  4. Zaskoczenie (Surprise): Zaskoczenie jest reakcją na nieoczekiwane wydarzenia. Jest to emocja, która może prowadzić do szybkiego zwrócenia uwagi i przygotowania do reakcji.
  5. Radość (Joy): Emocja radości to uczucie przyjemności i satysfakcji związane z osiągnięciem celu, sukcesem lub pozytywnymi interakcjami społecznymi.
  6. Smutek (Sadness): Emocja smutku jest związana z utratą, stratą lub rozczarowaniem. Może to prowadzić do uczucia przygnębienia i żalu.
  7. Odrzucenie (Disgust): Emocja odrzucenia jest związana z negatywną reakcją na coś nieprzyjemnego, nieestetycznego lub obrzydliwego. Może to prowadzić do unikania określonych bodźców lub sytuacji.

Kontrowersje dotyczące badań Jaaka Pankseppa

Mimo znaczących osiągnięć Pankseppa w dziedzinie neurobiologii afektywnej, niektóre wyniki jego badań spotkały się z kontrowersjami i krytyką. Jedną z kontrowersji dotyczy istnienia podstawowych systemów afektywnych u wszystkich zwierząt, w tym u bezkręgowców. Niektórzy naukowcy twierdzą, że podstawowe systemy afektywne są unikalne dla ssaków i nie występują u innych grup zwierząt.

Inną kwestią budzącą kontrowersje jest kwestia ewolucji afektów. Część naukowców uważa, że afekty ewoluowały w wyniku doboru naturalnego, a ich funkcje są związane z przystosowaniem organizmów do środowiska. Jednak nie wszyscy zgadzają się z tą interpretacją i istnieją różnice w poglądach na temat ewolucyjnego charakteru afektów.

Wnioski

Teoria neurobiologii afektywnej autorstwa Jaaka Pankseppa wnosi znaczący wkład w nasze rozumienie natury emocji i afektów. Jego badania nad podstawowymi systemami afektywnymi u zwierząt i ich neurologicznymi podstawami otwierają nowe perspektywy w psychologii i neurobiologii. Mimo pewnych kontrowersji i krytyki, prace Pankseppa stanowią istotny kamień milowy w badaniach nad emocjami i wpływają na rozwój tej dziedziny.

Bibliografia:

[1] Panksepp, J. (1998). Affective neuroscience: The foundations of human and animal emotions. Oxford University Press.

[2] Panksepp, J., & Biven, L. (2012). The Archaeology of Mind: Neuroevolucyjne i archeologiczne podstawy neuro-nauki afektywnej. W. W. Norton & Company.

[3] Panksepp, J. (2005). The neurobiology of positive emotions. Neuron, 47(6), 859-873.

[4] Panksepp, J. (2004). The emotional foundations of personality: A neurobiological and evolutionary approach. Trends in Cognitive Sciences, 8(11), 524-532.

[5] Rolls, E. T. (2005). Emotion Explained. Oxford University Press.

[6] LeDoux, J. (1996). The Emotional Brain: The Mysterious Underpinnings of Emotional Life. Simon & Schuster.

[7] Damasio, A. R. (1994). Descartes' Error: Emotion, Reason, and the Human Brain. Penguin Books.

Zapisz się do newslettera
Otrzymuj  powiadomienia o nowych artykułach, ciekawostki, porady dla rodziców i wiele więcej.

Zapisując się akceptujesz naszą Politykę Prywatności.

poczta, mail
Zbuduj swoje szczęście 
z metodą świadomej sprawczości
Sprawdź swój styl przywiązania
Darmowy kwestionariusz
Udostępnij ten artykuł:
© 2024 Fundacja XXII
Designed by GravityOwl
Illustrations by Icons8