fbpx

Aktywność fizyczna kluczem do lepszego snu

W tym artykule chciałbym wspólnie z Wami zastanowić się, dlaczego aktywność fizyczna może być kluczem do lepszego snu. Inspiracją do tego artykułu są moje własne doświadczenia oraz badanie australijskich naukowców z Uniwersytetu Południowej Australii o które udostępniam w linku.

Czynniki wpływające na jakość snu

Dla naszego systemu behawioralnego ważne mogą być różne bodźce zaburzające jakość snu.
Organizm przyzwyczajony do stałego szumu może mieć trudności z wejściem w fazę snu w cichym i spokojnym miejscu. Może nam przeszkadzać jakość pościeli, czystość powietrza i wiele innych bodźców. One zwykle mają wpływ na zasypianie a nie na samą jakość snu.
W kwestii jakości snu kluczowy jest stan pobudzenia naszego systemu behawioralnego.
Silnie podekscytowani długo oczekiwanym wyjazdem możemy wybudzać się co jakiś czas, żeby przypadkiem nie spóźnić się na pociąg czy samolot.
Tak samo działa wzbudzony w naszym systemie behawioralnym stan zagrożenia. Im wyższy jest poziom stanu zagrożenia tym trudniej jest zasnąć i tym trudniej jest zdrowo i spokojnie spać.
Można powiedzieć, że problemy z jakością snu pojawiają się za każdym razem, kiedy jakieś czynniki naruszają równowagę lub dobrostan naszego organizmu.

Ewolucja a sen

Każde zwierzę posiada system rozpoznawania oraz reagowania na zagrożenia. My również posiadamy taki system i jest on bardzo rozbudowany. Z niektórych badań wynika, że nawet stan naszego mikrobiomu jelitowego może wpływać na pobudzenie systemu rozpoznawania zagrożeń. System jest bezpośrednio powiązany z procesami definiującymi nasz dobrostan.
Takie wartości jak;

  • zagrożenie pozycji społecznej,
  • bezpieczeństwo fizyczne,
  • bezpieczeństwo emocjonalne,
  • relacje w grupie,
  • poczucie winy,
  • bezradność,
  • odrzucenie,

naruszają równowagę organizmu i prowadzą do znaczącego pogorszenia jakości snu. Z perspektywy ewolucyjnej jest to prawidłowa reakcja organizmu. System behawioralny zostaje pobudzony w celu znalezienia rozwiązania problemu, z który był przyczyną powstania stanu zagrożenia.

Jak działa system

Nasz umysł składa się z autonomicznych modułów, które są odpowiedzialne za wykonywanie określonych czynności i pobudzają się w sytuacjach, gdy te czynności mają być wykonane.
Moduł odpowiedzialny za pobudzenie wzruszenia będzie aktywowany tylko w sytuacji, kiedy nasz organizm odbierze określone bodźce ze środowiska. Moduł odpowiedzialny za smutek zostanie pobudzony przez bodźce skorelowane z tym modułem.
Z perspektywy ekonomii zasobów jest to optymalne rozwiązanie. Zaś z perspektywy funkcjonalnej już tego nie można powiedzieć. Takie rozwiązanie prowadzi do tego, że w umyśle rządzi ten moduł/proces, który uzyska największe zasoby energii.

W naszych umysłach jest jeszcze jeden element znacząco wpływający na jego funkcjonowanie. Tym elementem jest wewnętrzna narracja pomiędzy modułami. Mogą się nawzajem pobudzać i to pobudzenie jest równie realne dla umysłu jak pozostałe bodźce odbierane ze środowiska.
Wytworzenie przez jeden z modułów iluzji rozmowy z kimś jest dla innego modułu rzeczywistym wydarzeniem. I na tej bazie może wzbudzić silne poczucie zagrożenia. Stąd też wywodzi się proces nakręcania frustracji przez myśli o jakimś wydarzeniu.  

Dysonans i bezradność

W metodzie świadomej sprawczości są dwa czynniki prowadzące do powstania pętli emocjonalnych wpływających na jakość snu – dysonans i bezradność.
Dysonans jest wtedy, gdy w umyśle zostają pobudzone dwa przeciwstawne moduły, zwykle jest to poczucie winy i poczucie bycia skrzywdzonym. Taki proces może zapętlić się i trwać w tle przez dowolnie długi czas, dopóki nie zostanie wyciszony. Ten stan można porównać do zapętlonego klipu który czasem jest wywoływany na ekran świadomości. Każde takie wywołanie zwykle wzmacnia zapis klipu poprzez stany emocjonalne jakie on sam wywołuje.

Podobnie działa stan bezradności, z tym, że zagrożenie, które wywołuje w organizmie jest oparte o atawistyczny imperatyw kontroli. Posiadanie kontroli nad swoimi własnym działaniami jest koniecznym warunkiem do poczucia bezpieczeństwa. Dlatego też, jeżeli zostaniemy w jakiś sposób skrzywdzeni a nie posiadamy opcji uzyskania rekompensaty to system behawioralny może latami kręcić ten sam klip szukając opcji wyjścia ze stanu bezradności.

Kluczem jest energia

Działanie każdej komórki naszego ciała opiera się na produkcji ATP. Bez tego paliwa komórka nie może działać. Nadmiar tego paliwa jest toksyczny dla komórki.
Żeby komórki mięśni były gotowe na intensywną pracę muszą dostać komendę produkcji ATP, żeby komórki mózgu były bardziej aktywne też muszą dostać polecenie wzmocnienia produkcji ATP.
Można zadać sobie pytanie co decyduje o pobudzeniu produkcji ATP w komórkach naszego organizmu. Odpowiedź nie jest łatwa, ja osobiście skłaniam się do odpowiedzi – FUNKCJA pobudzona przez zewnętrzny bodziec. Przy czym słowo zewnętrzny oznacza wszystko poza pobudzanym modułem. Dlatego nasze własne myśli mogą tak samo pobudzić stan zagrożenia jak nocny spacer w szemranej okolicy.

Tu jesteśmy już prawie u celu. Spacer po niebezpiecznych zaułkach jest realnym zagrożeniem a wyprodukowana energia zostanie zużyta zgodnie z jej zadaniem.
Kiedy bodźcem pobudzającym nadprodukcję ATP jest myśl to organizm nie ma możliwości zużyć wyprodukowanej energii i pozostaje w stanie oczekiwania na zagrożenie. Pozostaje w napięciu.

Aktywność fizyczna równa się lepszy sen

Myślę, że w tym miejscu dla większości z Was jest jasne i zrozumiałe, dlaczego aktywność fizyczna poprawia jakość snu.
Patrząc na tę kwestię z perspektywy procesów zarządzających naszymi organizmami możemy zauważyć, że intensywna aktywność fizyczna zużywa nadprodukowaną ilość ATP. Przywracając w ten sposób komórkową równowagę energetyczną. Następuje również zrealizowanie funkcji walki z przeciwnikiem. Z którego wychodzimy zwycięsko. Stąd też rozróżnienie kortyzolu na „dobry” wynikający z uprawiania sportu i „zły” wynikający ze stanu zagrożenia.
Aktywność fizyczna poprawia również natlenienie tkanek co również pozytywnie wpływa na wewnętrzną równowagę organizmu.
Nie można zapominać też o hormonach i neuroprzekaźnikach produkowanych przez organizm w tracie i po intensywnym wysiłku fizycznym. A które mają również znaczący wpływ na wzbudzanie poszczególnych modułów w umyśle.
W wielu badaczy stwierdziło, że intensywny sport jest równie skuteczny jak leki stosowane w leczeniu depresji.   
 

Podsumowanie

Problemy ze snem i jakością snu to bardzo skomplikowany problem. Może mieć podłoże emocjonalne, fizyczne i psychiczne. Przyczyny rozregulowanie funkcji organizmu mogą być trudne do ustalenia.
Podczas zasypiania umysł powoli wycisza bieżące zadania na których skupiał się w ciągu dnia. Właśnie ten stan ułatwia wypływanie na powierzchnię świadomości różnym zapętlonym i nierozwiązanym procesom myślowym. Ich wyzwalaczami mogą być reakcje ciała, swobodny potok myśli jak również jakiś skorelowany z nimi bodziec zewnętrzny.
Dobrym narzędziem jest wzmacnianie pozytywnego tła emocjonalnego przed pójściem spać.
Warto też spojrzeć na nasz organizm z perspektywy ewolucyjnej. Nasi dalecy przodkowie byli bardzo aktywni. Niektórzy badacze twierdzą, że codziennie robili od 10.000 do 20.000 kroków. Na tej bazie działają również nasze organizmy. Potrzebują ruchu do regulacji procesów oraz zużywania nadmiaru wyprodukowanej energii.
Dla lepszego snu potrzebujemy dużo intensywnej aktywności fizycznej. Im więcej jest stanów zagrożeń w naszym życiu tym więcej aktywności fizycznej potrzebuje nasz organizm, żeby spalić nadmiar energii.

Waldemar Lipiński
Metoda świadomej sprawczości     

link do badania Uniwersytetu Południowej Australii

Zapisz się do newslettera
Otrzymuj  powiadomienia o nowych artykułach, ciekawostki, porady dla rodziców i wiele więcej.

Zapisując się akceptujesz naszą Politykę Prywatności.

poczta, mail
Zbuduj swoje szczęście 
z metodą świadomej sprawczości
Sprawdź swój styl przywiązania
Darmowy kwestionariusz
Udostępnij ten artykuł:
© 2024 Fundacja XXII
Designed by GravityOwl
Illustrations by Icons8